Ini nga artikulo ginbalhag sa kolaborasyon sang Center for Public Integrity, isa ka nonprofit nga serbisyo sa balita nga gindedikar sa pagpanalawsaw sa indi patas nga pagtratar.
Maligo. bahin. bisekleta. Sanday Kevin Hartley, Drew Wynn kag Joshua Atkins nagatrabaho sa sulod sang 10 ka bulan sa isa kag isa sang napatay sila, apang nagatrabaho sila. Ang mga butang nagalainlain, apang ang rason nga nagapalip-ot sang ila kabuhi amo ang pareho: mga kemikal sa mga paint stripper kag iban pa nga mga produkto nga ginabaligya sa mga balaligyaan. sa bug-os nga pungsod.
Sa kasubo kag kahadlok, ang ila mga pamilya nagsumpa nga himuon ang tanan nga ila masarangan agud malikawan ang methylene chloride nga makapatay sang isa pa ka tawo.
Apang sa Estados Unidos, pila lamang ka mga planta sang kemikal ang nag-antos sang kaanggid nga kapalaran bangod sang mahinay nga mga proteksyon sa mga mamumugon kag mga konsumidor. Gani ang methylene chloride nangin isa ka serial killer, walay sapayan sang mga paandam nahanungod sa mga katalagman sang mga alisngaw sini bisan antes pa matawo sanday Hartley, Wayne kag Atkins. Dosena, kon indi man kapin pa, ang napatay sa nagligad nga mga dekada nga wala sing pagpasilabot sang bisan ano nga ahensya.
Pagkatapos sang imbestigasyon sang Center for Public Integrity kag mga panawagan gikan sa mga manugsakdag sang kaluwasan, ang US Environmental Protection Agency sa katapusan nagduso sang isa ka malapad nga pagdumili sa paggamit sang substansiya sa mga paint strippers.
Enero 2017 sadto, ang katapusan nga mga adlaw sang administrasyon ni Obama. Si Hartley napatay sang Abril sadto nga tuig, si Wynn sang Oktubre sadto nga tuig, kag si Atkins sang Pebrero sang masunod nga tuig, sa tion nga ang administrasyon ni Trump makugi sa deregulasyon kag luyag nga dulaon sa baylo nga magdugang sang mga pagsulundan—ilabi na ang palibot sang EPA. Ang proposal sang methylene chloride wala magkadto bisan diin.
Apang, 13 ka bulan pagkatapos sang kamatayon ni Atkins, ang Environmental Protection Agency ni Trump, sa idalom sang pag-ipit, nagdesisyon nga untaton ang pagbaligya sang mga paint stripper nga may methylene chloride. Sang Abril, ang Environmental Protection Agency ni Biden nagduso sang isa ka pagsulundan nga magadumili sang kemikal sa tanan nga mga produkto sang mga konsumidor kag sa kalabanan nga mga ulubrahan.
"Talagsa lang namon ini ginahimo sa Estados Unidos," siling ni Dr. Robert Harrison, propesor sa klinika sang medisina sa trabaho kag palibot sa University of California, San Francisco. "Ini nga mga pamilya amo ang akon mga baganihan."
Ari kon paano nila nalandas ang mga hangkat sa paglab-ot sining mga resulta kag kon ano ang ila irekomendar kon nagasugod ka sa isa ka kaanggid nga mabudlay nga banas, bisan pa ang sitwasyon nagalakip sang makatalagam nga mga produkto, isa ka indi luwas nga palibot sa trabaho, kontaminasyon ukon iban pa nga mga pilas.
"Google ang tanan," siling ni Brian Wynn, nga ang iya 31-anyos nga utod nga si Drew nagbakal sang methylene chloride para kay-uhon ang iya South Carolina cold brew coffee shop kag walk-in refrigerator. "Kag ang paglab-ot sa mga tawo."
Amo ina kon paano niya nakita ang Public Integrity Inquiry, nga ginbalhag duha ka tuig antes napatay ang iya utod, nga nagapakig-angot sa mga eksperto kag nagatuon sang tanan halin sa kon diin niya mabakal ang produkto tubtob kon ngaa mabudlay gid masubaybayan ang mga kamatayon. (Ang mga aso sang methylene chloride makamamatay kon ini nagatipon sa sirado nga mga hulot, kag mahimo nga makatuga sang mga atake sa tagipusuon nga daw natural nga kamatayon kon wala sing isa nga nagahimo sang toxicology testing.)
Laygay gikan kay Wendy Hartley, ang iloy ni Kevin: “Akademiko” ang yabi nga tinaga sa pagpangita. Mahimo nga may madamo nga pagpanalawsaw nga nagahulat sa imo didto. "Makabulig ini sa pagpain sang mga opinyon gikan sa mga kamatuoran," sulat niya sa isa ka email.
Si Lauren Atkins, ang iloy sang 31-anyos nga si Joshua, nga napatay samtang naga-usisa sang tinidor sang BMX bike, nakaistorya kay Harrison sang UCSF sing pila ka beses. Sang Pebrero 2018, nasapwan niya ang iya bata nga patay sa duta nga may isa ka litro nga garapon sang paint stripper nga nagahamyang sa malapit.
Ang ihibalo ni Harrison sa methylene chloride nakabulig sa iya nga mabadbad ang mga report sang toxicology kag autopsy sang iya anak sa isa ka maathag nga kabangdanan sang kamatayon. Ini nga katin-awan nagahimo sang malig-on nga sadsaran para sa paghulag.
Sa masami, ang pagkadayag sa mga kemikal mahimo nga makatuga sang malawig nga mga epekto sa ikaayong lawas sa mga tawo nga mahimo indi makita sa madamo nga mga tinuig. Ang polusyon mahimo nga kaanggid nga sugilanon. Apang kon luyag mo nga ang mga gobyerno maghimo sang aksyon sa pag-atubang sang amo nga halit, ang akademiko nga pagpanalawsaw isa gihapon ka maayo nga pagsugod.
Ang isa ka yabi nga ginhalinan sang ila kadalag-an amo ang mga koneksyon sang pamilya sa mga grupo nga nagatrabaho na sa mga isyu sa kaluwasan sang kemikal kag sa isa kag isa.
Halimbawa, nakita ni Lauren Atkins ang isa ka petisyon sa Change.org nahanungod sa mga produkto sang methylene chloride gikan sa grupo sang adbokasiya nga Safe Chemicals for Healthy Families (karon Toxic Free Future) kag ginpirmahan ang petisyon bilang handumanan sang iya bag-o lang nadula nga anak nga lalaki. Dalidali nga gin-untay ni Brian Wayne ang iya kamot.
Ang gamhanan nga mga pwersa nagtingob agud marealisar sing bug-os ang ila mga bentaha. Kon wala sing aksyon gikan sa EPA, ining mga pamilya indi kinahanglan nga magsugod gikan sa umpisa paagi sa pagpilit sa mga manugbaligya nga kuhaon ang mga produkto gikan sa ila mga estante: Ang Mas Luwas nga mga Kemikal Mas Mapagros nga mga Pamilya naglunsar sang ila kampanya nga "Mind the Stores" bilang sabat sa sini nga sahi sang panawagan.
Indi nila kinahanglan nga hibaluon ang mga pagsulundan sang ahensya ukon ang mga hilikuton sa sulod sang pag-lobby sa Capitol Hill sa ila kaugalingon. Ang Mas Luwas nga mga Kemikal, Mapagros nga mga Pamilya, kag ang Environmental Defense Fund may kinaadman sa sini nga patag.
Basaha ang dugang pa: 'Lifetime burden': Ang pagtuon nagapakita nga ang mga tigulang nga itom nga mga tawo nagakapatay gikan sa polusyon sa hangin sa tatlo ka pilo nga kadamuon sang mga puti nga mga adulto
Pagpangita sang Lenguahe sa Pagbag-o sang Klima Si Heather McTeer-Tony Nagapakig-away para sa Hustisya sa Kalibutan sa Bagatnan
"Kon makatipon ka sang isa ka grupo kaangay sini ... may yara ka sang isa ka gamhanan gid nga pwersa," siling ni Brian Wynn, nga nagatudlo sa Natural Resources Defense Council bilang isa pa ka grupo nga aktibo nga nagatinguha sang isyu.
Indi tanan nga interesado sa sini nga away ang makahampang sang publiko nga papel sa sini. Halimbawa, ang mga imigrante nga wala sing permanente nga legal nga kahimtangan nagaatubang sing mas mataas nga katalagman sa mga katalagman sa ulubrahan, kag ang kakulang sing kahimtangan mahimo nga mabudlayan ukon imposible para sa ila nga maghambal.
Kon ining mga pamilya magtutok sang tanan nila nga atensyon sa EPA, ang ahensya mahimo nga wala sing aksyon, ilabi na nga ginhatagan sang pagduso sang administrasyon ni Trump sa mga pagsulundan.
Gina-ipit nila ang mga manugbaligya paagi sa "pagdumala sang ila mga balaligyaan" nga indi magbaligya sang mga paint stripper nga may methylene chloride agud maluwas ang mga kabuhi. Ang mga petisyon kag mga protesta nagmadinalag-on. Ang mga kompanya lakip ang Home Depot kag Walmart nag-ugyon nga mag-untat.
Nagapanawagan sila sa mga katapo sang Kongreso nga maghulag paagi sa Safer Chemicals, Healthier Families kag Environment Fund. Nagkadto sila sa Washington nga may dala nga mga litrato sang pamilya. Nakighambal sila sa mga reporter kag nakabaton sang mga balita nga nagdugang pa gid sang tensyon.
Ang mga senador sang South Carolina kag isa ka kongresista nagsulat sang isa ka sulat sa sadto-Environmental Protection Agency Administrator nga si Scott Pruitt. Ang isa pa ka kongresista nagpautwas sang mga pagpamatok kay Pruitt sa tion sang isa ka pagbista sang Abril 2018. Nagapati si Brian Wynn nga ini tanan nakabulig sa pamilya sa pag-areglo sang isa ka pagkit-anay upod kay Pruitt sang Mayo 2018.
“Nakibot ang security guard bangud wala sang may nagkadto sa iya,” siling ni Brian Wayne. “Kaangay ini sang pagkilala sa daku kag gamhanan nga duta sang Oz.”
Sa dalan, ang pamilya nag-file sang kaso. Gingamit nila ang social media agud paandaman ang mga tawo nga indi pag-ibutang sa katalagman ang ila kaugalingon. Si Lauren Atkins nagkadto sa mga balaligyaan sang hardware agud tan-awon mismo kon bala ginakuha gid nila ang mga produkto nga methylene chloride gikan sa ila mga estante suno sa ila ginasiling. (Kon kaisa huo, kon kaisa indi.)
Kon ini tanan daw makapoy, indi ka magsala. Apang nagapati ang mga pamilya nga maathag kon ano ang matabo kon wala sila nagpasilabot.
"Wala sing mahimo," siling ni Lauren Atkins, "kaangay sang wala pa gid nahimo sang una."
Ang magagmay nga mga kadalag-an nagadaghan. Ang isa ka butang nagdul-ong sa isa pa bangod ang pamilya wala nag-untat. Ang isa ka malawig nga panan-awan masami nga kinahanglanon: Ang paghimo sang mga pagsulundan sang pederal kinaugali nga mahinay.
Mahimo nga maglawig sang pila ka tuig ukon kapin pa para matapos sang isa ka ahensya ang pagpanalawsaw nga kinahanglanon sa pagduso sang isa ka pagsulundan. Ang proposal dapat maglandas sang mga upang antes ini matapos. Apang, ang bisan ano nga mga pagdumili ukon bag-o nga mga kinahanglanon mahimo nga i-phase in sa pagligad sang panahon.
Ang nagtugot sa mga pamilya nga makakuha sang partial ban gikan sa EPA sing madasig amo nga ang ahensya nagbutang sang proposal antes ini gin-untat. Apang duha ka tuig kag tunga pagkatapos sang kamatayon ni Kevin Hartley antes nag-epekto ang mga pagdumili sang Environmental Protection Agency. Kag wala nila ginalakipan ang mga paggamit sa lugar sang trabaho, pareho sang trabaho sa pagpinta sang bathtub nga ginahimo sang 21-anyos nga si Kevin sa trabaho.
Apang, sa sulod sang isa ka ahensya mahimo nga may lainlain nga mga desisyon nga ginahimo sang lainlain nga mga manedyer. Ang pinakaulihi nga panugda sang EPA, nga ginalauman nga ma-adoptar sa Agosto 2024, magadumili sang paggamit sang methylene chloride sa ulubrahan para sa kalabanan nga mga katuyuan, lakip ang pagpahining sang bathtub.
"Kinahanglan nga magmapailubon ka. Kinahanglan nga magpadayon ka," siling ni Lauren Atkins. “Pag-abot sa kabuhi sang isa ka tawo, labi na gid kon parte sa imo mga kabataan, makita mo na.Diretso”.
Mabudlay ang paghimo sing mga pagbag-o. Mahimo nga mas mabudlay ang pagdala sang pagbag-o bangod ikaw ukon ang isa nga imo ginahigugma nasakitan, bisan pa nga makahatag ini sing lugpay nga wala sing iban pa nga makahatag.
"Mag-andam, kay mangin isa ini ka emosyonal nga kalamidad," paandam ni Lauren Atkins. “Ang mga tawo nagapamangkot sa akon sa tanan nga tion, bisan pa nga emosyonal kag mabudlay ini, ngaa padayon ko ini nga ginahimo? Ang akon sabat amo pirme kag mangin: “Gani indi ka na kinahanglan magpungko.” ang akon lugar.Agod indi mo na kinahanglan nga ara ka sa palibot ko.
“Paano ka naga-function kon nadula mo na ang katunga sang imo kaugalingon?Kon kaisa ginahunahuna ko nga ang iya tagipusuon nag-untat sa pagpitik kag ang akon tagipusuon nag-untat sa pagpitik sa amo man nga adlaw,” siling niya. “Pero tungod indi ko gusto nga mag-agi ini sa iban nga tawo kag indi ko gusto nga madula sang iban ang nadula ni Joshua, amo ina ang akon tulumuron.Handa ako nga himuon ang bisan ano nga kinahanglanon.”
Si Brian Wynne may kaanggid nga mga panghunahuna kag nagarekomendar sang pila ka mga hilikuton nga makapahaganhagan sang stress agud buligan ka nga matapos ang isa ka marathon. Iya ang gym. "Kinahanglan mo mangita sang paagi para sa imo mga emosyon," siling niya.
Natukiban ni Wendy Hartley nga ang aktibismo nagaayo sa iya kaugalingon – paagi sa suporta sang iban nga mga pamilya kag ang mga resulta nga ila natigayon sing tingob.
Bilang isa ka organ donor, ang iya anak nga lalaki nakahimo sang direkta nga epekto sa kabuhi sang iban. Makapalig-on nga makita ang iya legasiya nga nagasangkad pa gid sa mga estante sang balaligyaan kag sa mga pasilyo sang gobyerno.
"Madamo pa nga kabuhi ang naluwas ni Kevin," sulat niya, "kag magapadayon sa pagluwas sang mga kabuhi sa masunod nga mga tinuig."
Kon nagaduso ka para sa pagbag-o, mahapos lang hunahunaon nga ang mga lobbyist nga nagagasto sa pagmentinar sang status quo magadaug gid. Apang ang imo eksperiensia sa kabuhi may kabug-aton nga indi mabakal.
"Kon nahibaluan mo kon paano isugid ang imo istorya, kag kabahin ini sang imo kabuhi, nian mahimo mo ini — kag kon masugid mo ina nga istorya, maayo nga swerte, mga lobbyist," siling ni Brian Wayne. "Nagaabot kami nga may kailigbon kag gugma nga wala sing tupong."
Laygay halin kay Wendy Hartley: “Indi magkahadlok nga ipabutyag ang imo balatyagon.” Hambali ang epekto sining mga emosyon sa imo kag sa imo pamilya. "Ipakita sa ila ang personal nga epekto paagi sa mga litrato."
"Sang nagligad nga anum ka tuig, kon may isa nga nagsiling, 'Kon nagsinggit ka sing mabaskog, mabatian kuntani sang gobyerno,' kuntani nagkadlaw ako," siling ni Lauren Atkins. “Guess what? Ang isa ka tingog makahimo sang kinalain. Sa banta ko kabahin ina sang legasiya sang akon anak.”
Si Jamie Smith Hopkins isa ka reporter para sa Center for Public Integrity, isa ka nonprofit nga newsroom nga nagausisa sang indi patas nga pagtratar.